Yapay Zeka
İlter Mutlu TÜRK

İstikrar mı istihkar mı?

29 Nisan 2015 Çarşamba
İlter Mutlu TÜRK
İMT Sigorta Eksperlik Hizmetleri
Genel Müdür

Uzun süreli tek partili iktidarlar, koşullu bir siyasal istikrar yaratabilir ama ülkelerin büyümesi ve güçlenmesi için esas olan yapısal istikrardır.

Ülkemizde istikrar, tek partili iktidar ve onun devamlılığı üzerinden tanımlanıyor. Uzun süreli tek partili iktidarlar, koşullu bir siyasal istikrar yaratabilir ama ülkelerin büyümesi ve güçlenmesi için esas olan yapısal istikrardır.

Sistem, en basit tanımıyla “belirli bir amacı gerçekleştirmek için aynı yönde hareket eden bileşenler topluluğu”dur. Bileşen kavramı toplumun bireylerine kadar indirgendiğinde, tüm bireylerin bu amacın ne olduğuna ilişkin bir fikrinin olması ve o amaca inanması esastır. Burada da “toplumsal mutabakat” ve şeffaflık kavramları ortaya çıkar. Toplumsal mutabakat yoksa sisteme olan inanç azalır ve kaybolur. Devamında da sistem bulanıklaşır, kimin yönetimindeyse ona itaat eden bir araca dönüşür. Bileşenler aynı yönde hareket etmemeye başlar.
Toplumlar, farklı ideolojilere, mezheplere, inanç ve eğitim düzeyine sahip bireylerden oluşan heterojen bir yapıya sahip olduklarında, toplumsal mutabakat sadece rijit bir demokrasi ve hukuk sistemiyle mümkün olur. Birinci günden herkesin hareket alanı belirlenmeli ve kendine ait alanın devamlılığı konusunda endişe etmeyeceği bir yapı oluşturulmalıdır. Aksi takdirde her dönem bir cenah güçlenecek, diğer kısımlar kendini mağdur hissedecek, daha da kötüsü gerçekten de mağdur olacaktır. 

Demokrasi ve hukukun bu rijitliği sağlandıktan sonra yapısal istikrarın sağlanabilmesi için, eğitim, dış politika, savunma, sanayi, turizm gibi konularda toplumsal mutabakat sağlanmış asgari müşterekler üzerinden bir plan yapılır ve her iktidar bu plana uyar.  Örneğin, bir iktidarın dış politikasını değerlendirirken onun dış politikada ne kadar değişiklik yaptığı ve bunların sonuçlarına bakılıyorsa ortada büyük bir sorun var demektir. Dış politika bir toplumsal mutabakat meselesidir. Her iktidar plana uyar ve başarısı sadece plana ne kadar uyabildiği ve krizlerde bu önceden belirlenmiş politikayı ne kadar doğru yorumlayabildiği üzerinden değerlendirilir.

Tam da bu sebeple, yapısal istikrar sorunu yaşamayan Avrupa ülkelerinde çok partili koalisyonlar, bu ülkeleri yıllarca istikrarlı biçimde yönetebilmektedirler.

Yapısal istikrarın olmadığı toplumlarda hiçbir kişi ya da kurum, an itibariyle bulunduğu konum ne kadar pozitif olursa olsun uzun vadeli planlar yapamaz. Yapılacak küçük bir kanun değişikliği ile elde etmek için çok emek verdiği avantajını bir gecede kaybetme korkusu yaşar. Böyle bir korku, ağır sanayiden tarıma uzun vadeli plan yapılması gereken bütün büyük yapıların hayata geçme ihtimalini düşürür. Araştırma geliştirme faaliyetlerinin önünü keser. Toplum kar marjının ne kadar küçük olduğuna bakmadan kısa vadede gelire dönüşebilecek, küçük işlere yönelir. Büyük işler sadece iktidar tarafından yapılabilir olduğundan, bu işler büyük icraatlar gibi topluma sunulur.

Yapısal istikrar yoksa, siyasal istikrar, istihkara dönüşür. 

Finans Caddesi - Kayıt Ol

Sosyal ağlara üye misiniz?

Finans Caddesi'ne Facebook hesabınızı kullanarak bağlanabilirsiniz :

Yeni bir Finans Caddesi kullanıcı hesabı oluştur :

Kullanıcı Adınız

Kullanıcı adınız haber yorumlarında ve site içi diğer uygulamalarda görüntülenen isminizdir.
3-12 karakterden oluşmalı ve boşluk içermemelidir.

E-Posta Adresiniz

Lütfen dikkatli yazınız. Girdiğiniz adrese hesap doğrulama e-postası gönderilecektir.

Şifreniz

6-10 karakterden oluşmalı ve boşluk içermemelidir.
Finans Caddesi - Giriş Yap

Sosyal ağlara üye misiniz?

Finans Caddesi'ne Facebook hesabınızı kullanarak bağlanabilirsiniz :

Finans Caddesi hesabınızla giriş yapın :

E-Posta Adresiniz

Şifreniz

Finans Caddesi - Bilgilendirme